Rydym yn dîm amlddisgyblaethol o wyddonwyr, athrawon, ac arweinwyr ysgol sy’n ymchwilio ac yn datblygu rhaglenni iaith a llythrennedd, dysgu proffesiynol, ac offerynnau asesu yn y Gymraeg a'r Saesneg, yn benodol ar gyfer y cyd-destun addysg yng Nghymru. Mae’n anrhydedd cydweithio fel partneriaid gydag ymchwilwyr o ar ein hadnoddau Dysgu Proffesiynol ac sy'n creu offer sgrinio darllen ac iaith lafar.
Mae CAL:ON Cymru yn gweithio’n agos hefyd gyda ac . Dysgu yw sefydliad dysgu proffesiynol cenedlaethol Cymru, sy’n cefnogi addysgwyr mewn ysgolion a lleoliadau addysgol gyda rhaglenni, adnoddau ac arweiniad datblygu dwyieithog ar draws pob cam gyrfa. Corff hyd braich Llywodraeth Cymru yw Adnodd sy’n goruchwylio ac yn cydlynu’r ddarpariaeth o adnoddau addysgol yn y Gymraeg a’r Saesneg i gefnogi addysgu a dysgu’r Cwricwlwm i Gymru.
Rydym yn cyfuno arbenigedd yn y Gymraeg a’r Saesneg i sicrhau bod deunyddiau CAL:ON yn briodol yn ieithyddol ac yn ddiwylliannol i Gymru, tra’n parhau i fod wedi’u halinio’n gadarn â’r sylfaen dystiolaeth ryngwladol.
ARWEINYDDIAETH
Manon yw Cyfarwyddwr Canolfan Dyslecsia Miles yn yr Ysgol Seicoleg ym Mhrifysgol Bangor. Mae ei gwaith yn rhychwantu cwestiynau gwyddor sylfaenol a archwilir drwy niwrowyddoniaeth wybyddol darllen a dwyieithrwydd, i’w chymhwyso i ymyriad darllen ar raddfa fawr mewn ysgolion. Mae hi hefyd yn gweithio ar ddysgu proffesiynol ac arweiniad i addysgwyr.
Mae Cameron yn Ddarlithydd yn Adran Addysg, Prifysgol Efrog ac yn Gydymaith Canolfan Dyslecsia Miles, Prifysgol Bangor. Ei arbenigedd ymchwil yw datblygu sillafu, gweithredu a gwerthuso ymyriadau llythrennedd ar raddfa fawr mewn ysgolion, a dylunio a gwerthuso dysgu proffesiynol i addysgwyr mewn dosbarthiadau prif ffrwd.
Y TÃŽM
Afsaneh Alizadeh-Alamdari
Mae Afsaneh yn gweithio ar y prosiect RILL Saesneg. Mae hi yn fyfyriwr israddedig trydedd flwyddyn yn astudio Seicoleg a Niwroseicoleg. Mae ganddi dros 25 mlynedd o brofiad o weithio mewn uwch swyddi arweinyddiaeth yn y sector Iechyd a Gofal Cymdeithasol, yn cefnogi pobl â heriau iechyd meddwl, dysgu byd-eang ac anableddau deallusol, ac awtistiaeth, yn y gymuned.
Joanna Archibald
Ar hyn o bryd mae Jo yn gweithio ar ddatblygu cynnwys datblygu proffesiynol atyniadol ac ar ddatblygu’r rhaglen ddwyieithog Darllen i Ddysgu. Daw Jo ag ugain mlynedd o brofiad addysgu i’r prosiect. Wedi gweithio’n ddiweddar gyda Phrifysgol Rhydychen ar hap-dreial dan reolaeth addysg a seicoleg ar raddfa fawr, mae ei phrofiad yn dwyn ynghyd y byd addysg a’r byd ymchwil.
Nerys Blackshaw
Mae Nerys yn darparu cefnogaeth weinyddol ar draws pob maes o CAL:ON, gan helpu i sicrhau bod y prosiect yn rhedeg yn esmwyth ac yn effeithlon. Mae ganddi sawl blwyddyn o brofiad o weithio yn yr Adran Gyllid ym Mhrifysgol Bangor, lle darparodd gefnogaeth weinyddol a gweithredol.
Dr. Astrid Bowen
Mae Astrid yn cydlynu datblygu’r deunyddiau dysgu proffesiynol. Mae Astrid yn gyn athrawes, ac mae ei harbenigedd ymchwil mewn gwerthuso addysgol ac arferion sy’n seiliedig ar dystiolaeth yn yr ystafell ddosbarth.
Bethan Collins
Mae Bethan wedi cwblhau'n ddiweddar PhD yn Ddwyieithrwydd ym Mhrifysgol Bangor, yn ymchwilio'r datblygiad sgiliau llythrennedd a Sgiliau Uwchwybyddol mewn plant dwyieithog ysgol gynradd. Mae ei hymchwil hi'n canolbwyntio ar fanteision dwyieithrwydd ar gyfer llythrennedd a sgiliau gwybyddol drwy gydol plentyndod. Mae hi'n gweithio ar Ddarllen i Ddysgu a Read to Learn yn ddwyieithog.
Estelle Crossley
Ar hyn o bryd mae Estelle yn gweithio ar ddatblygu’r cynnwys dysgu proffesiynol digidol ar-lein. Yn ddiweddar cwblhaodd Estelle MSc mewn Seicoleg mewn Addysg ac mae ganddi brofiad o gefnogi prosiectau ymchwil graddfa fawr. Mae ei gwaith yn canolbwyntio ar hybu ymarfer cynhwysol a seiliedig ar dystiolaeth mewn addysg.
Medi Davies
Mae Medi yn gweithio ar ddatblygu mesurau asesu’r Gymraeg. Cyn hynny bu’n gweithio ar y prosiect RILl yn 2025. Mae gan Medi BA mewn Cymraeg a Drama a thystysgrif Addysg ôl-raddedig. Mae’n meddu ar ugain mlynedd o brofiad fel athrawes gynradd gyda phlant o 4-11 oed.
Carly DeLuca
Mae Carly wedi bod yn rhan o dîm prosiect RILL ers y tair blynedd ddiwethaf. Bu’n gweithio ar agweddau amrywiol o ddatblygiadau a gwerthusiadau blaenorol RILL, yn cynnwys creu deunydd, casglu a phrosesu data. Mae gan Carly BSc mewn Seicoleg Glinigol ac Iechyd yn ogystal ag MSc mewn Niwroddelweddu o Brifysgol Bangor.
Dr Kayleigh Doyle
Mae gwaith Kayleigh yn canolbwyntio ar asesu sgiliau iaith a llythrennedd mewn ysgolion cynradd ac uwchradd. Mae ganddi brofiad proffesiynol eang mewn sawl cyd-destun addysgol, o flaen myfyrwyr ac mewn swyddi gweinyddol. Mae hi wedi cydweithio’n agos gydag arweinwyr ysgol, addysgwyr a phlant a phobl ifanc ar brosiectau ymchwil oedd yn amrywio o astudiaethau ethnograffig bach i dreialon effeithlonrwydd mawr mewn ysgolion.
Dr Gwennant Mai Evans-Jones
Mae Gwennant wrthi’n cydlynu datblygiad y RILL Cymraeg a deunyddiau Dosbarth Cyfan OxEd, yn ogystal ag asesiadau Cymraeg. Bu’n rhan o’r tîm ers 2020, yn arwain ar ddatblygu deunyddiau RILL a chydlynu astudiaethau gwerthuso. Mae ganddi BSc mewn Seicoleg gyda Datblygiad Plant ac Iaith, MSc mewn Ymchwil Seicolegol a Doethuriaeth mewn Niwrowyddor Wybyddol. Ochr yn ochr â’i gwaith ymchwil, mae ganddi brofiad ymarferol mewn addysg gynradd, wedi rhoi cymorth un i un i blant ag anghenion dysgu ychwanegol mewn tair ysgol gynradd.
Becca Henderson
Becca sy’n gyfrifol am bopeth gweinyddol i CAL:ON. Mae hi wedi bod yn gweithio ers sawl blwyddyn yn cynorthwyo ymchwil y claf a moeseg yn yr Ysgol Seicoleg ym Mhrifysgol Bangor ac ar un adeg roedd hi’n weinyddydd ar y prosiect RILL.
James Hodgetts
Ar hyn o bryd James sy’n arwain ar y pecyn gwaith sy’n rhoi sylw i Ymyriadau Iaith a Llythrennedd. Bu’n gweithio ar werthuso’r RILL ers y ddwy flynedd ddiwethaf. Mae ganddo BSc mewn Chwaraeon a Seicoleg Ymarfer ac MSc mewn Seicoleg Fforensig ac mae wrthi’n cwblhau ei Ddoethuriaeth mewn Seicoffisioleg, yn asesu rhagfynegyddion ymyriadau bioadborth.
Mabli Hughes
Mae Mabli yn fyfyriwr trydedd flwyddyn israddedig mewn Seicoleg gyda Seicoleg Fforensig ym Mhrifysgol Bangor. Mae hi’n gweithio ar y prosiect RILL.
Eleri Jones
Mae Eleri yn athrawes uwchradd newydd ymddeol yn gweithio ar y Darllen i Ddeall (fersiwn Gymraeg). Wedi graddio gyda BA mewn Cymraeg a chwblhau ei TAR, bu’n gweithio mewn gwahanol swyddi mewn pum ysgol uwchradd yn ystod 35 mlynedd ei gyrfa. Yn ei rôl ddiweddaraf roedd hi’n Gydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol yn cynnwys cyfrifoldeb dros ymyriadau darllen. Mewn swyddi cynt bu’n gyfrifol am lythrennedd ar draws y cwricwlwm. Mae Eleri hefyd wedi cymryd rhan mewn datblygu asesiadau dysgu a chreu adnoddau addysgu a dysgu.
Lowri Jones
Mae Lowri yn fyfyriwr seicoleg trydedd flwyddyn. Bu’n rhan o brosiect RILl ers 2025.
Caroline Korell
Mae Caroline wrthi’n datblygu a golygu’r deunyddiau dysgu proffesiynol. Mae gwaith Caroline yn canolbwyntio ar ddatblygiad iaith gynnar, rhoi ymyriadau ar waith sy’n seiliedig ar dystiolaeth, a chyfnewid gwybodaeth gydag ymarferwyr Blynyddoedd Cynnar. Mae ganddi brofiad helaeth o reoli hap-dreialon rheoledig ar raddfa fawr a rhaglenni dysgu proffesiynol i addysgwyr.
Sarah Loader
Ymgynghorydd llythrennedd yw Sarah ac arbenigwr darllen a chaffael iaith. Ar hyn o bryd mae hi’n arwain ar ddatblygu Darllen i Ddeall. Mae ei phortffolio yn cynnwys ymchwil a hyfforddiant ar strategaeth a gweithredu llythrennedd, yn ogystal ag ysgrifennu adnoddau darllen craidd ac ymyriad ar draws y sectorau cynradd ac uwchradd.
Gwenan Mair Lockley
Mae Gwenan yn gyn ddirprwy bennaeth ac athrawes arweiniol cynradd iaith, llythrennedd a chyfathrebu gyda dros ugain mlynedd o brofiad. Tra’n gweithio mewn ysgolion dwyieithog ac amlieithog yng Ngheredigion, Conwy a Gwynedd, roedd hi hefyd yn gweithio fel mentor llythrennedd i Awdurdod Addysg Lleol yng Nghymru. Mae Gwenan yn arwain ar ddatblygu Darllen i Ddysgu trwy gyfrwng y Gymraeg. Mae ganddi radd B.Mus a thystysgrif addysg ôl-radd o Brifysgol Bangor.
Bethan Oliver
Mae Bethan yn fyfyriwr seicoleg yn gwneud ei blwyddyn lleoliad yn cynorthwyo gyda gwaith RILL cyn flwyddyn olaf ei gradd. Mae hi wedi byw yng Nghymru holl ei fywyd a mae gen hi 5 mlynadd o profiad yn gweithio a gwirfoddoli gyda addysg plant.
Madeleine Ornsby
Mae Madeleine yn gweithio ar hyn o bryd ar y prosiect RILL Saesneg. Mae hi yn fyfyriwr Seicoleg israddedig yn ei blwyddyn olaf ym Mhrifysgol Bangor. Mae hi wedi gweithio ar agweddau o fersiynau blaenorol o’r RILL.
Mererid Owen
Mae Mererid yn athrawes ysgol gynradd ar secondiad. Mae hi’n gweithio ar fersiynau Cymraeg yr OxEd Whole Class a’r RILL Dosbarth Cyfan. Mae hi’n meddu ar ddeng mlynedd ar hugain o brofiad yn gweithio gyda phlant 4-11 oed. Mae ganddi BA mewn Llenyddiaeth Gymraeg a bu’n gydlynydd llythrennedd mewn tair ysgol wahanol yn ystod ei gyrfa. Yn ystod 2022-23 bu’n gweithio fel Tiwtor Cymraeg RILL ym Mhrifysgol Bangor, yn helpu i ddatblygu adnoddau a dosbarthiadau dosbarth cyfan, cynnal sesiynau hyfforddi a phrofi plant yn y broses hap-dreialon dan reolaeth.
Ferrida Ponce
Ar hyn o bryd mae Ferrida yn helpu i gyflwyno ymyriadau iaith a llythrennedd. Bu’n rhan o’r casglu data ar raddfa fawr a’i ddadansoddi mewn fersiynau blaenorol o’r prosiect RILL. Mae gan Ferrida BSc mewn Seicoleg, MSc mewn Niwroddelweddu ac mae hi wrthi’n cwblhau ei PhD ar ffactorau amgylcheddol a’u heffaith ar weithrediad yr ymennydd.
Haf Edda Roberts
Mae Haf yn gweithio ar hyn o bryd ar brosiect RILL Cymraeg. Mae ganddi radd mewn Seicoleg gyda Niwroseicoleg o Brifysgol Bangor a phum mlynedd o brofiad yn gweithio mewn lleoliadau addysgol.
Josie Ryan
Josie yw’r Swyddog Cyfathrebu a’r ysgrifennwr copi proffesiynol i CAL:ON. Dechreuodd ei gyrfa yn dysgu Saesneg ac yna symudodd i ymchwilio a darlithio mewn Ieithyddiaeth ym Mhrifysgol Bangor, gan arbenigo mewn Ieithyddiaeth Wybyddol a dadansoddi disgwrs.
Dr. Cadi Sion
Mae Cadi yn gweithio ar gyflwyno ymyriadau iaith a llythrennedd. Mae ganddi radd yn y Gyfraith, MA mewn Dwyieithrwydd ac yn ddiweddar, cwblhaodd Cadi Ddoethuriaeth mewn Addysg. Roedd ymchwil ei doethuriaeth yn gwerthuso dulliau addysgeg ac arferion trawsieithu mewn ysgolion uwchradd, gyda sylw arbennig ar strategaethau dosbarth cynhwysol.
Dr. Joseph Smith
Joseph yw Rheolwr Canolfan CAL:ON Cymru. Mae yn ymchwilydd ôl-ddoethuriaeth sydd wedi bod yn gweithio gyda’r Athro Jones ers 2023. Wedi gorffen ei PhD, a oedd yn rhychwantu nifer o brosiectau arbrofol i ymchwilio i ddibynadwyedd treialon clinigol mesurau cyseiniant magnetig a niwroffisioleg, daeth Joseph yn Rheolwr Gweithrediadau yn labordy yr Athro Jones. Erbyn hyn mae’n helpu i arwain a rheoli pob prosiect o dan ambarél CAL:ON Cymru.
Rhian Tomos
Mae Rhian yn ddarlithydd mewn Astudiaethau Plentyndod ac Ieuenctid yn Ysgol Addysg Prifysgol Bangor ac yn Arweinydd Cyflogadwyedd yr ysgol. Mae Rhian yn gyn-atharwes Ffrangeg a Chymraeg yn y sector uwchradd ac mae wedi gweithio fel golygydd llyfrau plant a thiwtor Cymraeg i Oedolion yn y gorffennol. Yn gyn-fyfyriwr o Brifysgol Bangor, mae ganddi radd BA yn y Gymraeg, yn ogystal â chymhwyster Meistr trwy Ymchwil mewn Addysg a TAR mewn Addysg Uwchradd (Cymraeg a Cherddoriaeth). Mae Rhian yn aelod o'r Grŵp Ymgynghorol Cymraeg ar gyfer CAL:ON.
Gwynne Vaughn
Ar hyn o bryd mae Gwynne yn gweithio gyda thîm Llythrennedd CAL:ON Cymru. Mae ganddo BSc (Econ) mewn Economeg, TAR a CPCP. Mae ganddo 34 blynedd o brofiad o weithio gyda phlant rhwng 4-11 oed mewn gwahanol ysgolion. Bu Gwynne yn Bennaeth ysgol am ddeunaw mlynedd.
Dr. Richard Watkins
Mae Richard yn arwain ar ymgysylltiad awdurdodau lleol ac ysgolion i CAL:ON Cymru. Ef yw’r prif Ddarlithydd mewn Ymchwil ac Ymholiad mewn Ysgolion yn Adran Addysg a Phlentyndod Prifysgol Wrecsam ac mae’n Uwch Gymrawd Anrhydeddus ym Mhrifysgol Bangor. Mae gwaith a diddordebau Richard yn canolbwyntio ar gymhwyso strategaethau addysgu seiliedig ar dystiolaeth mewn ysgolion a defnydd athrawon o ymchwil ac ymholiad i wella canlyniadau i ddysgwyr. Mae ef hefyd yn Athro Cyswllt Anrhydeddus yn yr Ysgol Addysg, Cyfathrebu a Gwyddorau Dysgu ym Mhrifysgol Warwick.
Nia Williams
Bu Nia'n gweithio fel athrawes ysgol gynradd yng Ngwynedd am 18 mlynedd, yn addysgu plant rhwng 3 ac 8 oed. Yna treuliodd 16 mlynedd yn gweithio gyda rhaglen Dechrau'n Deg yng Ngwynedd fel Athrawes Ymgynghorol,yn cefnogi lleoliadau Gofal plant i gynnig darpariaeth o ansawdd uchel i blant 2 a 3 oed mewn ardaloedd difreintiedig. Yn ddiweddarach fe'i phenodwyd yn Uwch Athrawes Ymgynghorol Dechrau'n Deg. Bu i Nia ymddeol ym mis Rhagfyr 2023.Ers hynny mae hi wedi bod yn gweithio rhan-amser fel athrawes lanw yng Ngwynedd.Ar hyn o bryd mae Nia'n cynorthwyo gyda'r deunyddiau dysgu proffesiynol ar gyfer cynllun RILL fel Ymgynghorydd Addysg a'r Gymraeg.
Rhiannon Wyn Salisbury
Mae Rhiannon yn Athrawes Cefnogi’r Gymraeg (rhan-amser) yng Ngheredigion, sy’n cynorthwyo gyda Ddysgu Proffesiynol. Mae hi’n gyn‑ddirprwy bennaeth, Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol ac Arweinydd Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu, gyda dros 20 mlynedd o brofiad o weithio ar draws yr ystod oedran cynradd, mewn ysgolion dwyieithog ac amlieithog. Mae gan Rhiannon radd BA Anrhydedd Gyfun mewn Cymraeg ac Addysg, yn ogystal â Thystysgrif Ôl-raddedig mewn Addysg o Brifysgol Aberystwyth. Mae hi hefyd yn awdures gyhoeddedig.
PARTNERIAID Y PROSIECT
Yr Athro Charles Hulme FBA
Mae Charles Hulme yn Athro Emeritws Seicoleg ac Addysg ym Mhrifysgol Rhydychen, ac yn sylfaenydd a Phrif Swyddog Gweithredol cwmni deillio Prifysgol Rhydychen, sef OxEd Ltd.
Mae ei waith wedi creu cynnydd yn y ddealltwriaeth o rôl sgiliau iaith mewn dysgu darllen ac mae wedi arwain at ddatblygu rhaglenni ymyrryd a brofwyd eu bod yn gwella sgiliau iaith a llythrennedd plant.
Sarah Hearne
OxEd Ltd.
Mae Sarah yn Rheolwr Rhaglen sy’n arbenigo mewn cynllunio, cyflwyno a gwella rhaglenni addysg a hyfforddiant ledled y DU ac ar draws y byd, gan gefnogi cenhadaeth OxEd i wella canlyniadau iaith a llythrennedd llafar plant drwy brofiadau dysgu o safon uchel sy’n cael eu hategu gan ymchwil.
Yr Athro Dominic Wyse
Sefydliad Addysg UCL
Canolfan Addysgeg Helen Hamlyn (0 i 11 oed) (HHCP)
Cadeiryd Uned Asesu 23 Canolfan Is-Banel Addysg i Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil y DU
Mae Dominic yn Athro Addysg Blynyddoedd Cynradd a Chynradd ac yn partneru â CAL:ON Cymru gyda sylw ar Ddysgu ac Arweiniad Proffesiynol. Drwy ei waith mae wedi gwneud cyfraniad blaenllaw yn rhyngwladol i addysgu darllen ac ysgrifennu, ac i astudiaeth o gwricwlwm, addysgeg ac asesu. Mae ei ymchwil wedi cynnwys hap-dreialon dan reolaeth, ymchwil ansoddol gynhwysfawr, a chynlluniau dulliau cymysg.
Dr Angella Cooze
Mae Angella yn Athro Cyswllt ym Mhrifysgol Abertawe. Yn dilyn gyrfa fel athrawes Saesneg mewn ysgolion yn Ne Cymru, bu Angella yn gweithio mewn addysg athrawon, gyda sylw arbennig ar Saesneg a llythrennedd ers 2003. Mae gan Angella brofiad helaeth o weithio gydag athrawon yng Nghymru i ddatblygu llythrennedd ac mewn dysgu proffesiynol. Yn ystod ei gyrfa mae hi hefyd wedi datblygu cyrsiau i helpu athrawon i ddatblygu sgiliau iaith eu disgyblion. Mae ganddi ddiddordeb arbennig mewn llythrennedd ddisgyblaethol a darllen a deall, yn arbennig mewn ysgolion uwchradd.